Bitwa Łódzka 1914 roku

“Kto nie pamięta historii, skazany jest na jej ponowne przeżycie.”
George Santayana
 

Śmierć, zniszczenie, chaos, krew, cierpienie, setki tysięcy ofiar– taki obraz miałem przed oczami po lekturze artykułów na temat “Bitwy Łódzkie”. Smutek, żal, poczucie olbrzymiej tragedii gdzieś we mnie pozostało na zawsze. Łodzianinem jestem od lat kilkudziesięciu, z dziada, pradziada rzec by można. Historią się interesuję. Kiedyś interesowałem się częściej, więcej, bardziej (stąd zapewne moje zapędy, aby od czasu do czasu uraczyć Was jej odrobiną) to fakt, ale pomimo moich zainteresowań, z dużym wstydem i smutkiem muszę przyznać, nie miałem pojęcia o “Bitwie o Łódź”. Jak się zresztą okazało po lekturze materiałów, które znalazłem zupełnie przez przypadek, nie tylko ja. To wcale mnie nie pocieszyło. Jest to smutne, tragiczne i wstrząsające, że taka wielka tragedia może tak łatwo odejść w nicość, tak łatwo może pochłonąć ją niepamięć. Pierwsza wojna  światowa wybuchła 28 lipca 1914, zakończyła się 11 listopada 1918. Bitwa o Łódź miała miejsce w listopadzie – grudniu 1914 roku.

Bitwa o Łódź w ciągi 26 dni pochłonęła około 200 tysięcy istnień – 110 tysięcy Rosjan i 90 tysięcy Niemców. W największej bitwie I wojny światowej, bitwie pod Sommą, która trwała 4,5 miesiąca i pochłonęła blisko milion istnień, statystycznie dziennie ginęło blisko 7 100 żołnierzy. W bitwie pod Verdun, według różnych statystyk, było to od 2,3 tysiąca do 3,4 tysiąca zabitych dziennie. W “Bitwie Łódzkiej” było to blisko 7 700 tysięcy żołnierzy dziennie.

Poniżej zamieszczam wycinki artykułów, które znalazłem w internecie i linki do nich, zachęcam do zapoznania się z nimi w całości. Na zakończenie zapraszam na krótki film poświęcony “Bitwie o Łódź”. Zdaję sobie sprawę, że to i tak niewielki fragment pamięci, fragment będący niezbędnym minimum, który my jako ludzie, jako mieszkańcy miasta Łodzi, powinniśmy zachować, aby móc przekazać go innym. Jesteśmy to Im winni. Jesteśmy to winni również sobie.

“„Operację Łódzką” można śmiało nazywać „Małą Bitwą Narodów”. To tutaj po raz pierwszy, walczyły wojska ściągnięte nie tylko z terenów centralnych Niemiec czy też dalekiej Syberii, lecz także kozacy znad Donu, oddziały Ussyryjskie czy z Turkmenistanu. Ci ostatni, którzy często po raz pierwszy w życiu opuścili własne strony, na terenie obecnej Ziemi Łódzkiej, zobaczyli las, w którym nie potrafili walczyć…”
www.lodz1914.pl

“Historycy uznają bitwę za największą operację manewrową I wojny i pierwszy “blitzkrieg” na wschodzie”
pl.wikipedia.org

“Podczas listopadowych walk artyleria zrównała z ziemią Konstantynów, Aleksandrów, Zgierz, dziesiątki wsi.”
www.mojalodz.fora.pl

„Na zniszczonych grobach można czasem odczytać nazwiska tych “zaborców”. Cmentarz w Wiączyniu. Z prawej leżą Niemcy. Wystarczy pochylić się i zetrzeć mech z betonowych tabliczek. “Gefreiter Józef Skrzyczyk, Posen”. W pamiętniku Aleksandra Todorskiego, dowódcy kompanii saperów 24 pułku syberyjskiego, czytam nazwiska żołnierzy walczących pod Łodzią: Piotr Jakubiak, Władysław Meszliński, Adam Wołosik, Adolf Kondracki, Franciszek Matusiak…
Igor Ładygin, historyk z Nowosybirska: – Pułki były syberyjskie tylko z nazwy. Uzupełniały stan osobowy w Warszawie i na Mazowszu. Wcielano do nich Polaków.”
www.mojalodz.fora.pl

„Podkreślając ważność „Operacji Łódzkiej” należy uwzględnić fakt, iż w czasie jej trwania doszło do użycia nowych technik wojskowych.
To w jej trakcie po raz pierwszy doszło do starcia na Froncie Wschodnim samochodów pancernych.
Jak podaje dokument, w nocy z 20 na 21 listopada na lewej flance 5 – tej Armii na szosie Pabianice – Łask dwa samochody ( opancerzone ), na które spadło zadanie ochraniania wycofujących się rosyjskich oddziałów, otworzyły ogień z karabinów do przeciwnika podchodzącego na 200 – 150 kroków i z gęsto ustawionymi do ataku żołnierzami. Samochody od razu powstrzymały natarcie przeciwnika. Według rosyjskich przekazów straty Niemców miały być „ogromne”, ale za to samochody i karabiny zostały uszkodzone, zaś pojazdy z pola walki zostały wyniesione na rękach.”
www.lodz1914.pl

„Pod Łodzią przyszły marszałek sowiecki Siemion Budionny dostał krzyż św. Jerzego, najwyższe odznaczenie carskie, odpowiednik orderu Virtuti Militari”
www.lodz1914.pl

„W lesie Gałkowskim 23 listopada 1914 r. w ciągu 9 godzin zginęło 20 tys. ludzi.”
www.mojalodz.fora.pl

„Była ona jednym z największych starć pierwszej fazy wojny światowej – zarówno pod względem liczby zaangażowanych w nią sił, czasem trwania jak i obszarem działań.
Jak pisał w swoich wspomnieniach uczestnik tamtych wydarzeń, Borys Szaposznikow „była ona najbardziej złożoną operacją manewrowego okresu pierwszej wojny światowej”.
Obejmowała swoim zasięgiem: od północy rzekę Wisłę od ujścia Bzury do Włocławka; od zachodu linię Włocławek – Koło oraz rzeki Wartę i Widawkę; na południu linię Działoszyn – Przedbórz oraz na wschodzie rzekę Pilicę poprzez Nowe Miasto – Rawę do rzek Rawki i Bzury.
Na terenie tym doszło do starcia, w którym uczestniczyły trzy armie rosyjskie (…) liczące w sumie 362 447 żołnierzy i oficerów. (…)  Ich przeciwnikiem były siły niemieckie liczące 206 500 żołnierzy i oficerów (…) Dodatkowo, aby wzmocnić jej siły, pomiędzy 1 a 12 listopada z Frontu Zachodniego zostały przerzucone dodatkowe jednostki, co spowodowało osłabienie na tym froncie niemieckiego uderzenia.”
Tak więc na dość małym terenie zostało skoncentrowanych 568 947 żołnierzy i oficerów.”
www.lodz1914.pl

“Tymczasem całe miasto (Łódź – przypis mój) przemieniło się w jeden olbrzymi szpital. Wszystkie większe gmachy zajęte były przez rannych, których liczbę ( Rosjan i Niemców ) obliczano na 35000. (…)Nagle rankiem 30 listopada wstrząsnął miastem huk. Pociski zaczęły padać w centrum miasta.
Ulice Sienkiewicza, Traugutta, Przejazd, Narutowicza, Piotrkowska, al. Kościuszki i inne były pod ostrzałem dział, w ulewie rozrywających się pocisków. W mieście nie było nawet jednej całej szyby. Pociski biły w samo serce miasta. Mieszkańcy schronili się do piwnic. Jak podają kroniki ofiarami nieludzkiego bombardowania stało się 28 żołnierzy, 30 cywilów i około 120 kobiet i dzieci.”
www.astral.lodz.pl

“To pod Łodzią Niemcy po raz pierwszy użyli gazów bojowych. Pierwszy atak chemiczny miał miejsce w grudniu 1914 roku. Ze względu na silny mróz chlor nie zadziałał tak jak planowano. Niemcom udało się to dopiero w maju 1915 r. Wtedy pod Bolimowem w ciągi kwadransa w potwornych męczarniach zginęło 9 tysięcy żołnierzy rosyjskich.”
Bitwa Łódzka 1914 roku

“Okrutnym chichotem Historii jest fakt, iż jego twórca, niemiecki chemik pochodzenia żydowskiego – Fritz Haber, późniejszy laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii z 1918 roku, który podczas I wojny światowej był jednym z głównych organizatorów produkcji i zastosowania gazów bojowych przez armię niemiecką, w latach 20. XX wieku wynalazł Cyklon B. Gaz ten początkowo przewidziany jako środek do dezynfekcji i dezynsekcji, został zastosowany przez hitlerowców w komorach gazowych podczas Drugiej Wojny Światowej.”
www.lodz1914.pl

“Niektóre szczegóły operacji łódzkiej są niezwykle interesujące. Generał Karl von Litzmann dowódca dywizji niemieckie poprowadził natarcie z rejonu Bukowiec, Zielona Góra, Borowa na Brzeziny. Jego dywizja przebiła się przez niebronione już miasto i dzięki temu generał uzyskał przydomek „Lwa Brzezin”. Ciut niesłusznie bo zaatakował Brzeziny, gdyż nie zrozumiał rozkazu. Miał atakować na wschód na Koluszki, a poszedł na północ.”
Bitwa Łódzka 1914 roku.

“„Operacja Łódzka” zakończyła także pewien XIX – wieczny etap w życiu największego miasta regionu – Łodzi. Wprowadziła je w rzeczywistość nowego, dramatycznego wieku XX – go. Etap ten można nazwać zakończeniem reymontowskiej „Ziemi Obiecanej”. Już nigdy później Łódź nie odzyska pozycji „Manchesteru Wschodu”, jaką miała do 1914 roku.
Zarazem „Operacja Łódzka” rozpoczęła szereg zmian narodowościowych, w których Łódź oddalała się od wizerunku „Miasta Czterech Kultur”, tygla mieszających się, ale współżyjących z sobą pokojowo wielu narodowości i religii. Z jej obrazu demograficznego w trakcie „Operacji Łódzkiej” znikli Rosjanie, ewakuując się przed wojskami niemieckimi; w czasie i po II wojnie światowej – Niemcy oraz Żydzi, których reszta w większości wyjechała po 1968 roku.”
www.lodz1914.pl

To dobry moment, żeby zakończyć.

Pozdrawiam

WYZYK

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


*